Met nieuwe app kan iedereen nu virtueel boren in de Vlaamse ondergrond

BoorprofielenMet de app van de Virtuele Boring kan elke Vlaming voortaan op de smartphone zien wat er op elke plaats in Vlaanderen in de ondergrond zit, tot op vijf kilometer diepte. De nieuwe tool is ontwikkeld door Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV) waarin het Departement Omgeving, de Vlaamse Milieumaatschappij en het Departement Mobiliteit en Openbare Werken de ondergrond in Vlaanderen wetenschappelijk ontsluiten. Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege stelde samen met DOV de Virtuele Boring voor op de Muur van Geraardsbergen. Om de ondergrond zichtbaar te maken, liet het Departement Omgeving drie bodemprofielen uitgraven die educatief uitgewerkt zijn en kunnen uitgeleend worden.

Handig voor geïnteresseerde burgers

De ondergrond heeft zich gedurende miljoenen jaren gevormd en is verschillend van streek tot streek en zelfs van perceel tot perceel. De Virtuele Boring toont met één klik de lagenopbouw van de Vlaamse ondergrond. De oudste gemodelleerde laag is zo’n 400 miljoen jaar oud. Ook de hydrogeologische opbouw, die aangeeft waar de watervoerende lagen in de ondergrond zitten, is opgenomen. Wie tijdens een fietstocht nieuwsgierig is naar de ondergrond, kan de app even checken. Wie wil weten op welke diepte in de ondergrond van zijn tuin er zich bijvoorbeeld een watervoerende laag bevindt, kan eveneens de Virtuele Boring raadplegen.

Vlaams minister Joke Schauvliege: “Met de nieuwe tool kan iedereen nu om het even waar in Vlaanderen virtueel boren. Je zal ook als leek het landschap en de omgeving met andere ogen bekijken. Misschien slaag je er zelfs in om voor een opvallend verschijnsel in het landschap, een verklaring te vinden door het ‘onzichtbare’ er via de virtuele boring bij te betrekken. Naast virtueel kan je tenslotte ook reëel kennis maken met de ondergrond via de bodemprofielen die educatief uitgewerkt zijn. De drie bodemprofielen tonen drie totaal verschillende bodemtypes in Vlaanderen.”

Praktische aanvulling voor boorfirma’s

Ook heel wat professionele toepassingen waarvoor er geboord wordt in de Vlaamse ondergrond, zullen baat hebben bij de internet en mobiele toepassing van de Virtuele Boring. Denk maar aan onderzoek naar delfstoffen, gebruik van ondergrondse ruimte, stabiliteitsonderzoek, diepe geothermie of aardwarmte, waterwinningen enz. De Virtuele Boring kan nooit een echte boring vervangen, maar is een nuttige tool vooraleer op het terrein te gaan. Voor boorfirma’s vormt het een praktische aanvulling bij de voorbereiding van pompproeven, boringen, sonderingen, metingen en laboproeven. Boorfirma’s maken op hun beurt ook terreininfo over aan DOV. 

Geologische geschiedenis getuigenheuvel Oudenberg

De Oudenberg, met op de top de befaamde bedevaartkapel Onze-Lieve-Vrouw Oudenberg, is een heuvel met een hele rijke geologische geschiedenis en dus de ideale plek om met de app Virtuele Boring aan de slag te gaan. Zo’n 65 miljoen jaar geleden werd het gebied regelmatig overspoeld door de zee, waarbij in de regio klei- en zandlagen werden afgezet. Daarna werd het land er omhooggeduwd. Vele miljoenen jaren later werden er door de zee sterk ijzerhoudende zanden afgezet. De zee trok zich terug en het land kwam droog te liggen. Bij blootstelling aan de lucht, gingen die ijzerhoudende zanden oxideren en vormden een harde laag. Tijdens de periode van de ijstijden, sneden de huidige waterlopen zich in, maar werden de valleien ook gevuld met riviersedimenten en bracht de wind leem- en zandkorrels met zich mee. De plaatsen met harde ijzerzandsteen aan de top zijn beter bestand tegen erosie. Op die manier ontstonden er ‘getuigenheuvels’ in het landschap, zoals de 110 meter hoge Oudenberg en tal van andere heuvels in de Vlaamse Ardennen. De Oudenberg en zijn omgeving zijn sinds 1940 erkend als beschermd landschap. De Muur van Geraardsbergen, de legendarische kasseiweg die de Oudenberg oploopt, is beschermd als monument.

Door de steile hellingen en specifieke kleien in de ondergrond, zijn de bodems in Geraardsbergen gekenmerkt door erosie en grondverschuivingen, waardoor zand, leem en klei vaak vermengd zijn met elkaar.
De afwisseling van de klei- en zandlagen, waaruit de getuigenheuvels zoals de Oudenberg zijn opgebouwd, hellen in de ondergrond naar het noordoosten. Hierdoor heb je aan de noordflank van deze heuvels verschillende grondwaterbronnen. 

Bodemprofielen

Om de verborgen wereld onder onze voeten bovengronds zichtbaar te maken, liet het Departement Omgeving drie verschillende bodemprofielen maken. In de nabije omgeving van de Vlaamse Kennis- en Vormingscentra voor Natuur en Milieu De Vroente (Kalmthout) en De Helix (Geraardsbergen) en het Bezoekerscentrum Duinpanne (De Panne) werd telkens een bodemprofiel uitgegraven. Die reële bodems werden via speciale technieken uitgegraven en gefixeerd, zodat ze kunnen tentoongesteld worden en iedereen de gelaagdheid kan bestuderen. Op bijbehorende informatiepanelen en -banners worden de bodemhorizonten (laagjes in de bodem), hun ontstaansgeschiedenis en het belang van de bodem in detail toegelicht. De drie bodemprofielen maken deel uit van een rondreizende tentoonstelling en kunnen ontleend worden. 
De educatieve centra De Helix, De Vroente en Duinpanne beschikken zelf ook over een eigen bodemprofiel dat geïntegreerd wordt in de permanente collectie en ter plaatse zal kunnen bestudeerd worden.
 

Installeer de app
  • Installatie Virtuele Boring op smartphone
  • Surf op je smartphone naar https://virtueleboring.dov.vlaanderen.be/virtueleboring/ en de tool wordt dan in de browser geopend. Bewaar daarna een snelkoppeling op het start- of beginscherm van je smartphone en je kan met de app aan de slag gaan.
  • iOS : met +-teken, “zet op beginscherm”
  • Android-apparaat: “toevoegen aan startscherm”
Contact

Brigitte Borgmans - Woordvoerder Departement Omgeving
T 02 553 62 68  |  M 0473 73 28 30
brigitte.borgmans@vlaanderen.be