Proeftuinen voor ontharding

Met de subsidie voor onthardingsprojecten wil de Vlaamse Regering verschillende proeftuinen opstarten. Dit moet niet enkel leiden tot concrete onthardingen op het terrein, maar ook tot kennisopbouw en -deling.

Verharde ruimte: trop is teveel

Verharde ruimte is ruimte die ingenomen wordt door bijvoorbeeld gebouwen, wegen, parkings, terrassen en opritten. Het is ruimte waar harde materialen zoals beton, steen en asfalt een aantal functies van niet-verharde ruimte verstoren.

Ontharden: naar meer open ruimte

Met ontharden bedoelen we het wegnemen van bestaande verharding. Het kan gaan om het afbreken van een gebouw zodat de bodem meer doorlaatbaar wordt, het verwijderen van overbodige wegen of het herstellen naar open ruimte.

Ontharden kan ook door het wegnemen van een harde bestemming via een herbestemming of beheersvoorschriften. 

In Vlaanderen is het aandeel verharde ruimte groot en het neemt nog elke dag toe. Dit leidt onder meer tot stijgend overstromingsgevaar, hitte-eilanden en dalende biodiversiteit.
De verharde ruimte wordt niet altijd efficiënt benut. In een dichtbevolkte regio als Vlaanderen kunnen we ons niet permitteren te morsen met ruimte.

Ontharden concreet maken via proeftuinen

We hebben in Vlaanderen een traditie van ruimte innemen. Met ontharden hebben we minder ervaring. Om een inhaalbeweging te maken is de Vlaamse Regering gestart met een traject.  Kennisopbouw is hierbij belangrijk. Het is een nieuw traject dat zowel op het terrein onthardingen wil realiseren, als op overkoepelend en beleidsniveau aan kennisopbouw wil doen en hieruit leren.  De proeftuinen moeten de strategische visie van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen testen en realiseren.

Subsidies

Om het leertraject te voeden wil de Vlaamse Regering proeftuinen opstarten. Het kan gaan om concrete pilootprojecten waarbij op het terrein een kleine of grote oppervlakte onthard wordt of om experimentele processen van visievorming op ontharding in een ruimer gebied. 

De proeftuinen vertrekken vanuit een realisatiegerichte benadering: doel is om impact te hebben op het terrein. Gebruikers en beheerders van de ruimte nemen zelf het initiatief. De Vlaamse overheid ondersteunt met subsidiemiddelen, begeleiding en communicatie. Zo gaan kennisopbouw en -deling hand in hand met concrete ontharding op het terrein. Onthardingsinitiatieven die onder een reguliere marktwerking niet of niet optimaal  uitgevoerd zouden worden, kunnen nu gerealiseerd worden met een maximum aan kwaliteit. De opgedane ervaring en inzichten worden meegenomen voor volgende initiatiefnemers en projecten.

Meer info over de subsidie voor onthardingsprojecten