Zes nieuwe subsidies voor strategische projecten in kader van de elfde oproep.

  • 7 januari 2020

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir investeert 1.800.000 euro in zes strategische projecten die via concrete realisaties op het terrein bijdragen tot een betere omgevingskwaliteit in Vlaanderen. De projecten zijn uiteenlopend, van het Nationaal Park Hoge Kempen 20-40 in Limburg tot de reconversie van de militaire basis van Koksijde. Het Departement Omgeving coördineert deze strategische projecten.

Met de strategische projecten wil Vlaanderen de ambities van gebiedsgerichte en regionale samenwerkingen ondersteunen door een belangrijk deel van de kosten over te nemen. De subsidie is immers een bijdrage in de loon- en werkingskosten van een projectcoördinator en moet de betreffende gebiedscoalities in staat stellen drie jaar lang een professionele projectcoördinatie op te zetten. Hiermee wordt een belangrijke doelstelling uit het Regeerakkoord ‘geïntegreerde gebiedsontwikkeling als motor voor ruimtelijke transformatie’ voor een stuk gerealiseerd.

Er werden in 2019 voor de elfde oproep 21 aanvragen ingediend die door een commissie van deskundigen werden beoordeeld. Zes projecten zijn uiteindelijk geselecteerd (www.rsv.ruimtevlaanderen.be). Zij ontvangen elk 300.000 euro.

  • Zennevallei in transitie naar een veerkrachtige ruimte (provincie Vlaams-Brabant)
  • Werken aan de Groene Noordrand (Regionaal Landschap Brabantse Kouters)
  • Landschap van Erembald tot Kravaalbos (Regionaal Landschap Schelde-Durme)
  • Mechelen, Ragheno, stadswijk van de toekomst (stad Mechelen)
  • Reconversie militaire basis Koksijde (Provincie West-Vlaanderen)
  • Nationaal Park Hoge Kempen 20-40 (Regionaal Landschap Kempen en Maasland)

 

OVERZICHT VAN DE ZES GESELECTEERDE STRATEGISCHE PROJECTEN VAN 2019:

1. Zennevallei, in transitie naar een veerkrachtige ruimte

Aanvrager: Provincie Vlaams-Brabant – subsidie: 300.000 euro

Het strategisch project Zennevallei wil de geïntegreerde gebiedsontwikkeling, met regionale uitdagingen, voor de Zennevallei concreet op het terrein verderzetten en versterken. Met de ondersteuning van de Vlaamse overheid geven de partners provincie Vlaams-Brabant, het Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei, de gemeenten Sint-Pieters-Leeuw, Beersel, Drogenbos en de stad Halle, een krachtig antwoord op de uitdagingen van deze regio.

De vele noord-zuid gerichte infrastructuurassen in de Zennevallei zoals de Brusselse ring, het kanaal, de spoorweg, de steenweg N6 en van oudsher de Zenne zijn een troef voor deze regio. Dit leidt tot een goede bereikbaarheid en hoge aantrekkingskracht van deze regio op de inwoners, bezoekers en bedrijven. Dit waarborgt een grote welvaartscreatie maar heeft als consequenties ook een versnippering van de open ruimte, een tanende biodiversiteit, een hoge verkeersdruk en een sterke verstedelijking.

Met een voortzetting van het strategisch project spelen de partners van de gebiedscoalitie verder in op de uitdagingen zoals de hoge verkeersdruk, een modernisering van verouderde bedrijvenzones, de druk op de open ruimte en waterberging. Het project zet specifiek ook in om de multimodaliteit te versterken en het potentieel van functionele verwevenheid gekoppeld aan strategisch collectieve vervoersknooppunten waar te maken. Er gaat extra aandacht naar het opheffen van de barrièrewerking en de onderlinge samenhang tussen de verschillende infrastructuurassen. Dit moet de vallei van de Zenne en de regio veerkrachtig maken voor de toekomst.

Concreet zullen de projectpartners projecten opzetten en investeren in:

  • Voorzien in ruimte voor waterberging in de vallei
  • Creëren van nieuw publiek toegankelijk groen en kansen voor biodiversiteit
  • Moderniseren van verouderde en vervuilde bedrijvenzones en sites
  • Inzetten op alternatieven voor mobiliteit: watertransport, fietssnelwegen, stationsomgevingen
  • Ontwikkelen van toeristisch-recreatieve potenties door het aanleggen van een Zennepad

De subsidie strategische projecten maakt een professionele gebiedsgerichte coördinatie verder mogelijk in de komende drie jaar.

 

2. Werken aan de groene noordrand

Aanvrager: Regionaal Landschap Brabantse Kouters – subsidie: 300.000 euro

Dit strategisch project in de noordrand van Brussel beoogt de uitbouw van een duurzaam, (be)leefbaar en veerkrachtig open ruimtegebied in het stroomgebied van de Maalbeek. In dit gebied komen meerdere kwaliteiten en uitdagingen binnen de open ruimte samen met een dynamiek van infrastructuren en ontwikkelingen in de regio. De uitdagingen kunnen niet aangepakt worden als op zich staande uitdagingen en projecten. Het strategisch project wenst zijn rol waar te maken als bruggenbouwer en wil kansen creëren en benutten door het geheel in samenhang te benaderen. Zo maakt het strategisch project verder werk van de geïntegreerde samenhang en relatie met onder meer de Werken aan de Ring waardoor meerdere ambitieuze doelstellingen haalbaar worden.

De afgelopen jaren werd sterk ingezet op een gedeelde ambitie, partnerschap en dynamiek in de regio. In de voorbije subsidieperiode zijn de eerste projectrealisaties een feit en ligt het actieprogramma klaar om verder uit te voeren . Hierbij wordt er binnen de complexiteit steeds naar onderlinge afstemming, kansen en meerwaarde gestreefd. De samenwerking overstijgt de bestuurlijke en gewestelijke grenzen. Het strategisch project zal deze weg verder bewandelen.  

 

3. Landschap van Erembald tot Kravaalbos

Aanvrager: Regionaal Landschap Schelde-Durme subsidie: 300.000 euro

Op een boogscheut van Brussel, op de grens van Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant en grenzend aan zowel de stad Aalst als het kleinstedelijk gebied Asse, ligt een verborgen parel: het Landschap van Erembald tot Kravaalbos. Het gebied is rijk aan historisch en cultureel erfgoed. Dit schept opportuniteiten voor lokale economie, korte-keten-landbouw, duurzaam toerisme en recreatie.

Het open ruimte gebied staat onder toenemende druk door de bevolkingsgroei in de omliggende woonkernen, toenemend ruimtebeslag en versnippering. Tegelijkertijd moeten binnen deze open ruimte doelstellingen gehaald worden rond biodiversiteit, voedselvoorziening, klimaatadaptatie, klimaatmitigatie, functionele verwevenheid en ontharding.

Dit strategisch project wil een oplossing aanreiken voor deze uitdagingen door de kwaliteitsvolle ontwikkeling van het open ruimte gebied in relatie tot de bebouwde kernen. Een robuuste open ruimte biedt ecosysteemdiensten als schone lucht, biodiversiteit, ruimte voor recreatie en landschapsbeleving. Het landschap van Erembald tot Kravaalbos biedt zo een meerwaarde voor de omliggende steden en gemeenten.

In het strategische project van Erembald tot Kravaalbos staat een ambitieuze gebiedscoalitie klaar voor realisatie. Openbare besturen van de drie bestuursniveaus, lokale verenigingen, landbouwers en bewoners hebben zich geëngageerd hiervoor. De breed gedragen gebiedsvisie vormt een stevig fundament hiervoor en weerspiegelt de dynamiek in de regio. Het strategisch project bouwt verder op het politiek en maatschappelijk draagvlak voor het project om een verschil te maken op het terrein. Zo kan de regio meerdere troeven van de streek uitspelen en de uitdaging aangaan om dit minder gekende gebied op de kaart te zetten.

 

4. Ragheno Mechelen, de stadswijk van de toekomst

Aanvrager: stad Mechelen subsidie: 300.000 euro

Stationsomgevingen zijn belangrijke motors voor duurzame stedelijke vernieuwing. Het gebied Ragheno, gelegen aan het station van Mechelen, is met een aantal braakliggende vervuilde percelen en belangrijke nieuwe invalswegen een strategisch project voor een ambitieuze stadsontwikkeling.

Deze stationslocatie heeft het potentieel om de verwachte bevolkingsgroei op te vangen door te voorzien in ruimte voor wonen, kantoren en voorzieningen aangevuld met een kwalitatief openbaar domein. Zo wordt het projectgebied van 50,5 ha groot omgevormd naar een site voor 6000 nieuwe inwoners, 140.000 m² kantoren en 80.000m² gebiedsondersteunende functies en een park van maar liefst 11 ha. Het park zal een nieuwe groene long vormen voor Mechelen en het kloppend hart zijn van de nieuwe stadswijk. Zo kan andere waardevolle groene ruimte in en rond het centrum gevrijwaard blijven.

Dankzij de eerdere subsidie als strategisch project ‘Toekomstsite Arsenaal’ werd in samenwerking met private grondeigenaars, hogere en lokale overheden al intensief gewerkt op het gebied en is er als resultaat een ambitienota en raamwerkkaart neergelegd. Door onderhandelingen met de NMBS werd het projectgebied uitgebreid.Ragheno heeft de ambitie een duurzame en slimme wijk te zijn. Er worden hierbij ambitieuze duurzaamheidsprincipes naar voor geschoven. Alle gebouwen moeten klaar zijn om met elkaar verbonden te worden, zodat ze elkaar en het netwerk van nutsinfrastructuur versterken.  Er zal onderzocht worden welke collectieve of openbare systemen op het vlak van energieopwekking en -uitwisseling, afvalophaling of water mee met de wijkontwikkeling uitgebouwd kunnen worden. Een ambitieuze parkeernorm en strategie wordt vooropgesteld.

Gezien de complexiteit is een andere en intensieve aanpak met projectteams en kwaliteitsbewaker noodzakelijk. De opmaak van het masterplan, concrete projectvoorstellen, beeldkwaliteits- en duurzaamheidsprincipes en andere randvoorwaarden moeten binnen één geheel besproken worden om zo tot één samenhangende ontwikkelingsstrategie te komen. Het spreekt voor zich dat de coördinatie hierin cruciaal is. Het belang van een goede netwerkstructuur en gebiedscoalitie met private partners en betrokken overheden is essentieel voor de voortgang en dynamiek van het project.

Met de subsidie als strategisch project wordt sterk ingezet op de geïntegreerde aanpak en het verderzetten van de ontwikkelingsstrategie, met als doel de ambities om te zetten op terrein.

 

5. Reconversie militaire basis Koksijde

Aanvrager: Provincie West-Vlaanderen subsidie: 300.000 euro

De reconversie van de militaire basis te Koksijde houdt meerdere kansen en uitdagingen in. Voor het gebied van maar liefst 365 hectare groot werd de voorbije jaren via een breed participatie- en ontwerptraject ingezet op een toekomstvisie voor het militair domein. Als resultaat is er een geïntegreerde visie op de reconversie voor het domein opgenomen in een masterplan. Dit masterplan biedt vandaag een duidelijke basis om de reconversie in praktijk om te zetten. De opmaak van een provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan is lopende om het gewenste bestemmingskader te voorzien. De provincie West-Vlaanderen wil niet enkel de nieuwe bestemmingen vastleggen in een PRUP, maar wil vooral een plan opmaken dat gericht is op uitvoering en realisatie.

Het domein staat natuurlijk niet op zichzelf, vandaar dat tegelijk ook de relatie met een ruimere omgeving, de Kustzone, zal worden versterkt. Er zal een robuuste open ruimteverbinding worden gerealiseerd door de inrichting van de duinpolderovergang, met aandacht voor natuurversterking, ruimte voor de polders en het (gedeeltelijk) openleggen van de waterloop het Langgeleed.. De bestaande militaire infrastructuur wordt, indien bouwtechnisch mogelijk, opnieuw gebruikt voor nieuwe functies of wordt ingezet als multifunctioneel, gedeeld en meervoudig gebruik. De militaire basis is een uniek landschap met een geschiedenis, een eigen herkenbaarheid en leesbaarheid die bewaard en zo nodig versterkt moet worden. In het kader van klimaatbestendigheid en energetische aspecten wordt onderzocht of de vele oppervlakte bestaande verharding van taxiways en helikopterplatforms kan ingezet worden voor vormen van hernieuwbare energie zoals restwarmte.

Het strategisch project is een nieuw ambitieus strategisch project dat de lokale schaal overstijgt en vele beleidsdomeinen en disciplines omvat. Het project wil een nieuwe betekenis geven aan de open ruimte tussen Koksijde en Veurne als open polderlandschap, recreatief vliegveld en een breed toegankelijk recreatief open ruimte park. (Innovatieve) landbouw vormt hierbij een belangrijke basis. De luchthaven van Koksijde kan zich op die manier op de kaart zetten met een volwaardige luchtrecreatief aanbod en zich inschuiven in een reeks van recreatieve-toeristische luchthavens langs de kust van Frankrijk en Nederland. De mogelijkheid om in te zetten op natuurversterking in de duinpolderovergang met ruimte voor zowel toegankelijke als ontoegankelijke natuur is een unieke kans voor de ruimere regio.

Het strategisch project zet in op de uitvoering van acties en realisaties op terrein. Hiervoor moeten de nodige acties en fasering afgestemd worden in nauwe samenwerking met alle actoren.  Een overkoepelende coördinatie is dan ook aangewezen om de nodige dynamiek en voortgang vast te houden en tot realisaties op terrein te komen. Hierbij is het van belang de totaalvisie voor de site te behouden. De reconversie van het militair domein is van strategisch en bovenlokaal belang en zal de komende jaren belangrijk zijn voor Koksijde, Veurne en de regio van de westkust.

 

6. Nationaal Park Hoge Kempen 20-40

Aanvrager: Regionaal Landschap Kempen en Maasland subsidie: 300.000 euro

Een gebiedscoalitie van meer dan 30 partners, waaronder 10 Limburgse gemeenten, de provincie Limburg en de Vlaamse overheid, zetten hun schouders onder een plan voor de Hoge Kempen, waarin 20.000 hectare open ruimte gevat is. Vanuit een krachtige missie en een grensoverschrijdende visie worden verschillende doelstellingen vooropgesteld. Daarmee heeft de Hoge Kempen een plan met een tijdshorizon van 20 jaar, dat een gedragen evenwichtsoefening is en blijft tussen ambitie en realiteitszin.

De partners van de zogenaamde Nationaal Park Coalitie verbinden zich onderling om met kracht en veerkracht, een wervend, volgehouden en geïntegreerd verhaal rond onder meer biodiversiteit, ontharding, klimaat en vrijetijdseconomie te realiseren. Een ambitieuze opgave waarbij de komende jaren samen met alle betrokken actoren verder de haalbaarheid en mogelijkheden nagegaan worden met oog op realisaties op terrein.

Het beproefde concept van de gekende ‘Poorten tot het Nationaal Park’ wordt uitgebreid, met ambitie van zes naar negen poorten. De routestructuren voor wandelaars, fietsers of ruiters worden op een internationaal kwaliteitsniveau gebracht. Het uiteindelijke doel is een “wervend, robuust en veerkrachtig nationaal park dat twee keer zo groot, twee keer zo mooi en twee keer zo sterk is”.

De erkenning als strategisch project vanuit het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid maakt de coördinatie verder mogelijk.

Meer info op onze website.

 

foto Nationaal Park Hoge Kempen foto Groene Noordrand
Persinfo

Brigitte Borgmans 
woordvoerder Vlaams Departement Omgeving
tel.: 0473 73 28 30 
brigitte.borgmans@vlaanderen.be